Farklı sıcaklıktaki iki ortam arasındaki ısı geçişini azaltmak için yapılan işlemlere “Isı Yalıtımı” denir. Kışın ısınmak, yazın da serinlemek için harcadığımız enerjiyi azaltmak ve daha konforlu yaşamak amacıyla binaların dış cepheleri, pencere cam ve doğramaları, çatıları, döşemeleri ve iletim tesisatlarında meydana gelen ısı geçişini azaltan önlemlerdir. İnsanların konforlu bir yaşam sürebilmeleri için 20-22°C sıcaklıktaki ortamlara ihtiyaç duyar.

Türkiye’nin birçok bölgesinde kış ayları oldukça soğuk, yaz ayları ise sıcak geçmektedir. Soğuk gün- leri çok olan iklimlerde yalıtım malzemesi kalınlıkları fazla, sıcak bölgelerdeki kalınlıklar daha ince düşünülmektedir. Isı yalıtımı sadece soğuğa karşı değil, sıcaktan korunmak içinde önemlidir. Unut- mamalı ki yazın serinleme maliyeti, kışın ısınma maliyetinden çok daha fazladır.

Bir enerji türü olan ısı doğa kanunları gereği; Isı her zaman sıcak ortamdan soğuk ortama doğru transfer olur. Bu transfer durdurulmaz ama ısı yalıtımıyla kontrol edilebilir. Bina iç ortamındaki ısı dış ortama hareket ederek ısı kaybı, yaz mevsiminde dış ortamdaki ısı bina içine hareket ederek ortamı ısıtmaktadır.

Mimari tasarımın etkisi büyük olmasına karşın çoğunluk binalarda en büyük kayıplar dış duvarlar- da oluşmaktadır (şekil 1).

Şekil 1 – Çok ve tek katlı binalardaki ısı kayıpları [1]

Dış Duvar Yalıtımı

Binanın dış kabuğunda ısı kaybeden duvar, kolon, kiriş, konsol döşeme gibi elemanlara yapılan yalıtımdır. Bina dış cephe yalıtımı dıştan (mantolama), duvar arası ve içten yapılabilmektedir.

• Tercih edilen yalıtım şeklidir. Binayı dı- şardan sararak ısı köprülerini azaltır.
• İç mekanda alan kaybı oluşturmaz (iç- ten yalıtım).
• Yapının betonarme elemanlarını dış etkilerden (betonu sıcaklık de- ğişimi ve donma çözülmeye karşı, donatıyı yoğuşma neticesindeki ko- rozyondan korur.)
• Eski yapılarda kullanımı daha

Şekil 2 – Dıştan Yalıtım (Mantolama)

• Kısa süreli ısıtılan yapılarda avantajlı bir uygulamadır.
• Bu uygulamada kolon, kiriş, hatıl, len- to, ısı köprülerine karşı mutlaka yalıtılmalıdır.
• Tavan ve döşemeye mutlaka en az 50 cm dönülmelidir.
• Yoğuşma tahkiki yapılıp gerekli du- rumlarda buhar kesici kullanılmalıdır.

Şekil 3 – İçten Yalıtım

• Ekonomiktir
• Dış cephe mimarisini
• Genelde sanayi yapılarında tercih edi-
• Isı köprüleri oluşturur.
• Yoğuşma duvar içinde oluşur. Yapıya ve yaşayanlara zarar
• İki duvar birbirine tel veya sıva filesi ile belirli aralıklarla bağlanmalıdır.

Şekil 4 – Duvar Arası Yalıtım [2]

İnsanlar, enerji maliyetlerinin artması ve çevre hassasiyeti sonucu ısı yalıtımı konusunda daha duyarlı olup, yeni edinecekleri eski veya yeni binanın ısı yalıtımı durumu hakkında bilgi edinip tercihlerini bu yönde kullanmaktadırlar.

Bina ve tesisatlarda kurallara uygun şekilde gerçekleştirilen ısı yalıtımının bireyler ve ülkeler açısından yararları aşağıda listelenmiştir:

• • Konforlu ve sağlıklı yaşam konforu sağlar.
  • Yüksek oranda enerji tasarrufu sağlar.
  • Zararlı madde emisyonunu (çevreye yayılımı) azaltarak sağlıklı çevreyi oluşturur.
  • Yapılarda ilk yatırım ve kullanım maliyetlerini düşürür.
  • Binalarda yoğuşma nedeniyle meydana gelen korozyonu önler, betonarme demirlerinin çürümesine mani olarak yapı güvenliğine katkı sağlar.
  • Toplam enerji tüketimi azaltarak ülkenin ekonomik kalkınmasına katkı sağlar. Buhar ve kaynar su tesisatlarında yüzey sıcaklığının yüksek olması nedeniyle insanların kazaya uğramasını, kazan dairesinin aşırı ısınmasından dolayı diğer sistemlerin zarar görmesini ve ısı köprüleri önler.
  • Soğuk iklim koşullarına maruz kalan tesisatlardaki suyun donmasını önleyerek tesisat sistemini korur.

Çatı Isı Yalıtımı

%7 – %25 Isı kaybının yaşandığı çatılar; Çatı arası ısıtılan (çatı arası yaşam alanı) ve ısıtılmayan çatı olmak üzere iki ayrı detayla çözülür.

1. Çatı Arası Isıtılan Çatılar (şekil 5)
2. Çatı Arası Isıtılmayan Çatılar (şekil 6)
3. Teras Çatılar (şekil 7,8)

Şekil 5

Şekil 6

Şekil 7,8 Şekiller [2]

Pencerelerde Isı Yalıtımı

Mimari tasarıma bağlı olarak dış cephe doğramaları boyutlarına göre önemli ısı kayıplarının oluştuğu yapı elemanlarıdır. Özellikle iş merkezleri, alışveriş merkezleri, sergi salonları gibi yapılarda cam cephelerde ısı kayıpları en büyük oranlara çıkmaktadır. Çift cam hatta üçlü cam kullanımının yanı sıra doğramaların (alüminyum, pvc, ahşap  vb.) da ısı yalıtımlı olmaları gerekmektedir.

Yalıtım camı, iki veya daha çok sayıda cam plakanın aralarında kuru hava veya argon gazını barındıracak şekilde birleştirilmesiyle oluşturulur.

Isı camlar istenirse yüzeylerine kaplama yapılarak ısı geçişleri daha da azaltılabilir.

• • Isı kayıplarını standart çift cama göre %50 oranında azaltır ve yakıt giderlerin- den tasarruf sağlar
  • Standart çift cama göre içeri giren güneş ısısını

  %40 oranında azaltır ve klima kullanımından do- ğan elektrik giderlerinden tasarruf sağlar.

  • Şeffaf kaplama gün ışığını
  • Cam yüzeyinde oluşan bu- ğulanmaları geciktirir

Şekil 9 – Yüzeyi kaplamalı ısı cam [2]

Tesisatlarda Isı Yalıtımı

Bir binanın ısıtılması veya soğutulması için harcanan enerjinin azaltılmasında mekanik tesisat yalıtımının önemi, göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Özellikle binaların ısıtma ve soğutma tesisatlarının, ısıtılmasına ve soğutulmasına gerek olmayan mahallerden geçen bölümleri ve bu bölümlerdeki vana ve armatürler yalıtıldıkları takdirde sağlanacak enerji tasarrufu çok önemli mertebelerdedir. Bu yüzden mekanik tesisatı oluşturan boruların, tankların, depoların, klima kanallarının, vanaların ve armatürlerin, içinden geçen akışkanın sıcak veya soğuk oluşuna göre uygun özelliklere sahip ve uygun kalınlıktaki yalıtım malzemeleri ile yalıtılmaları gerekmektedir.

Şekil 10 – Çeşitli Tesisat yalıtım örnekleri [3]